Tin tức

[BỆNH MỚI TRÊN HEO] SENECA VIRUS

Nhìn những hình ảnh này bạn nghĩ đến bệnh gì ???

virus-seneca-1

Mụn nước ở móng heo

virus-seneca-2

Lở Mồm Long Móng (FMD) sẽ là câu trả lời thường thấy và suy nghĩ đầu tiên của nhiều người hay sẽ là do một số loại virus gây mụn nước quen thuộc khác. Tuy nhiên câu trả lời là đây là 1 loại bệnh mới trên heo và rất khó phân biệt với FMD. Với các đặc trưng về mụn nước giống với FMD nhưng các xét nghiệm lại cho thấy không có sự xuất hiện virus FMD trong các ổ dịch này.

>>> Xem thêm: Bệnh Lở mồm long móng và các biện pháp phòng trị bệnh

Vậy nguyên nhân gây ra biểu hiện trên là do đâu?

Sau khi các xét nghiệm trong phòng thí nghiệm cho kết quả, các nhà khoa học đã tìm thấy 1 loại virus gây ra bệnh mới trên heo không thuộc 4 nhóm virus gây bệnh mụn nước trên heo đã biết như:

  • Virus lở mồm long móng (FMDv, Aftovirrus thuộc họ Picornaviridae).
  • Virus mụn nước gây viêm miệng (VSIV, aka VSV, Vesiculovirus thuộc Rhabdoviridae).
  • Virus mụn nước gây phát ban (VESV, Vesiculovirus thuộc Rhabdoviridae).
  • Virus gây bệnh mụn nước trên heo (SVD, Enterovirus thuộc Picornaviridae)

Gây ra các biểu hiện trên là Senecavirus A (SVA)- là một virus không có vỏ bọc, chuỗi đơn, sợi RNA hướng dương, virus thuộc họ Picornaviridae gần giống với Virus FMD

virus-seneca-3

Được biết, SVA có thể nhân rộng trong cơ thể heo, gia súc và động vật gặm nhấm. Gần đây, có 2 bệnh lâm sàng trên heo được báo cáo là có liên quan đến SVA là:

– Bệnh epidemic transient neonatal mortality (ETNL) – gây tử vong trên heo con theo mẹ.

– Và bệnh mụn nước trên heo (VD).

Triệu chứng chủ yếu của bệnh mới trên heo: virus Seneca là gì???

Hiện nay, những hiểu biết về virus và căn bệnh mới trên heo này chưa được phổ biến rộng rãi và cũng chưa có nhiều nghiên cứu sâu, nhưng bước đầu đã ghi nhận các triệu chứng của trại xuất hiện virus SENECA gây bệnh gồm:

  • Mụn nước và loét xuất hiện ở mõm, móng, khuỷu chân của heo
  • Có hiện tượng què, tập tễnh ở những heo có mụn nước
  • Có liên quan đến tỷ lệ tử vong sơ sinh ở lợn (ETNLs), đặc biệt là ở các đàn lợn có lợn nái bị nhiễm virus SVA
  • Có hiện tượng heo con chết ở heo con sơ sinh liên quan đến SVA.
  • Biếng ăn, mệt mỏi, sốt

       virus-seneca-4  
virus-seneca-6

virus-seneca-5

Mức độ lưu hành virus SENECA ra sao??

Tuy đây được coi là một bệnh mới trên heo nhưng có nhiều bằng chứng chỉ ra, Senecavirus A (SVA) có thể đã lưu hành lần đầu từ năm 1988 tại Hoa Kỳ nhưng bị nhầm lẫn với các virus mụn nước khác

Trường hợp dương tính với SVA đầu tiên ở lợn được báo cáo ở Manitoba, Canada vào năm 2007 khi có 25–30% trong số 187 con lợn từ một thị trường Canada đã bị vỡ mụn nước dọc theo dải mạch vành, và trong số đó có khoảng 80% số lợn bị què. Các tổn thương mụn nước lâm sàng không thể phân biệt được với các bệnh mụn nước trên heo do vi rút lở mồm long móng (FMDV), vi rút gây bệnh mụn nước ở lợn (SVDV), vi rút viêm miệng mụn nước (VSV), hoặc bệnh mụn nước do vi rút ở lợn (VESV). Các xét nghiệm phản ứng chuỗi polymerase (PCR) đối với các loại virus này đều âm tính.

Trong vòng 10 năm từ 2007-2016, sự gia tăng đột ngột của các đợt bùng phát bệnh mụn nước ở lợn xuất hiện ở các quốc gia khác nhau (đặc biệt là ở Brazil, Hoa Kỳ và Trung Quốc) và virus SENECA gây bệnh được xác định là tác nhân chính.

virus-seneca-7

Tại Trung Quốc SVA được phát hiện lần đầu tiên vào năm 2015 là ở tỉnh Quảng Đông, Trung Quốc phát hiện trên cả heo con sơ sinh và heo thịt. Các chủng này cũng được báo cáo có thể gây chết cấp tính ở lợn sơ sinh. Và năm 2016 được coi là một bước ngoặt cho dịch tễ học SVV ở Trung Quốc.

Thực tế hiện nay virus SENECA gây bệnh ở heo được phát hiện tại nhiều vùng hơn Mỹ, Canada, Brazil và Trung Quốc.

Sự nguy hiểm của virus SENECA gây bệnh và vì sao chúng ta cần quan tâm tới SVA

SVA đã được phát hiện tại Trung Quốc, với việc xuất nhập heo tiểu ngạch rất lớn giữa 2 nước thì việc Việt Nam có nguy cơ xuất hiện SVA chỉ là vấn đề thời gian.

Hiện tại để phân biệt SVA với FMD rất khó do các dấu hiệu của bệnh mụn nước trên heo xuất hiện ở thời kỳ đầu của 2 bệnh rất giống nhau nên chỉ có thể phân biệt được 2 bệnh này thông qua các xét nghiệm trong phòng thí nghiệm, kể cả trong trường hợp ta biết được SVA đang lưu hành và gây bệnh trong quần thể heo gần đó.

Cách truyền lây của SVV chưa được hiểu rõ. Liệu có giống FMDV là có khả năng lây lan dễ dàng khi tiếp xúc trực tiếp với các cá thể bị nhiễm bệnh, nấm mốc hoặc tiếp xúc với virus dạng khí dung. Điều này sẽ làm cho các biện pháp phòng chống bệnh gặp khó khăn

Hiện chưa có giải pháp kiểm soát SVA cũng như các nghiên cứu chuyên sâu về SVA.

Việc phát triển vaccine SVA cũng chưa có thông tin nào được công bố.

Kết luận

SVV – căn bệnh mới trên heo đã chứng tỏ khả năng gây bệnh và gây tử vong ở vật nuôi thông qua việc đang mở rộng sự lưu hành sang các quốc gia mới và có thể sẽ gây ra các đợt bùng phát khó lường và nguy hiểm trong tương lai gần.

 Việc giám sát, điều tra dịch tễ học và xác định đặc điểm di truyền của SVV liên quan đến bệnh mụn nước trên heo và tử vong sơ sinh ở lợn là rất quan trọng để kiểm soát SVV và hỗ trợ phát triển các xét nghiệm chẩn đoán cụ thể và hiệu quả.

Do đó, để đối phó với mối đe dọa này, các cơ quan quản lý động vật và bác sĩ thú y trang trại phải tiếp tục nhận thức về căn bệnh này và luôn cảnh giác trong việc giám sát, điều trị và cung cấp các biện pháp kiểm soát hiệu quả. Đánh giá và nghiên cứu sâu hơn về cơ chế bệnh sinh của SVV ở lợn, sự lây truyền giữa lợn và phát triển các vắc xin thương mại hiệu quả sẽ giúp hạn chế sự lây lan của SVV.