Vỏ trứng mỏng và dễ vỡ là tình trạng có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân như thiếu khoáng chất, giảm khả năng hấp thu canxi theo tuổi, kích thước trứng tăng, stress nhiệt, bệnh truyền nhiễm và điều kiện chăm sóc chưa phù hợp. Việc xác định đúng nguyên nhân đóng vai trò quan trọng trong quá trình hạn chế hao hụt và duy trì hiệu quả chăn nuôi gà đẻ.
Thành phần của vỏ trứng và nhu cầu canxi ở gà đẻ
Vỏ trứng được hình thành chủ yếu từ canxi cacbonat (chiếm 94–97%) ngoài ra là protein và các nguyên tố vi lượng (magie, photpho). Để tạo một quả trứng, gà cần khoảng 2–2,5 g canxi mỗi ngày (Zhang et al., 2025).
Phần lớn lượng canxi này được cung cấp từ khẩu phần ăn, phần còn lại được huy động từ xương tủy, đặc biệt vào ban đêm. Nếu lượng canxi hấp thu không đủ hoặc quá trình chuyển hóa bị ảnh hưởng, chất lượng vỏ trứng sẽ suy giảm.
Một số nguyên nhân thường gặp gồm:
1. Thiếu khoáng chất
- Canxi: thiếu canxi làm giảm lượng khoáng lắng đọng lên vỏ
- Phospho: hỗ trợ chuyển hóa và dự trữ canxi trong xương, thiếu phospho làm giảm nguồn canxi.
- Vitamin D₃: tăng hấp thu canxi và phospho, hỗ trợ lắng đọng khoáng lên vỏ
- Magie và các vi khoáng (Mn, Zn, Cu…): tham gia quá trình khoáng hóa và hình thành màng vỏ
Ngay cả khi khẩu phần cung cấp đủ khoáng chất, hiệu quả hấp thu và sử dụng canxi vẫn có thể giảm nếu tỷ lệ Ca:P không cân đối khiến quá trình khoáng hóa vỏ trứng không hoàn thiện.
2. Giảm hấp thu canxi theo tuổi
Hiệu quả hấp thu canxi của ruột giảm dần theo tuổi, đồng thời khả năng huy động canxi từ xương cũng kém hơn, làm tăng nguy cơ vỏ trứng mỏng ở giai đoạn cuối chu kỳ đẻ.
3. Kích thước trứng tăng theo tuổi
Trứng đầu thường chỉ khoảng 45–50 g, sau đó tăng dần lên 60–65 g hoặc hơn tùy giống (Hy-Line International., 2026). Khi tuổi đẻ tăng, kích thước trứng tăng dần do lượng lòng đỏ tích lũy nhiều hơn. Tuy nhiên, khả năng hấp thu canxi của cơ thể giảm dần theo tuổi, không đáp ứng đủ nhu cầu khoáng để bao phủ bề mặt vỏ trứng lớn hơn, dẫn đến trứng dễ nứt vỡ.
4. Stress nhiệt
Trong điều kiện nhiệt độ cao:
- Gà giảm ăn: giảm cung cấp canxi, phospho và các dưỡng chất cần cho quá trình tạo vỏ
- Tăng thở gấp: lượng CO₂ trong máu giảm, thiếu nguyên liệu tạo thành canxi cacbonat
Do vừa thiếu nguồn cung khoáng chất vừa giảm khả năng tạo canxi cacbonat, quá trình khoáng hóa vỏ trứng bị ảnh hưởng, dẫn đến giảm độ bền của vỏ trứng.
5. Bệnh truyền nhiễm
Một số bệnh như viêm phế quản truyền nhiễm thể tích nước ống dẫn trứng, hội chứng giảm đẻ (EDS) hoặc các bệnh gây tổn thương cơ quan sinh dục cũng tác động lên quá trình tạo vỏ.
6. Điều kiện chăm sóc
- Nguồn thức ăn chứa canxi có kích thước hạt không phù hợp → giải phóng canxi không đúng thời điểm tạo vỏ.
- Thức ăn, nước uống chất lượng kém → giảm khả năng hấp thu và sử dụng khoáng.
- Cho ăn không đúng thời điểm → thiếu canxi trong giai đoạn hình thành vỏ (đặc biệt vào ban đêm).
Việc xây dựng khẩu phần phù hợp kết hợp với điều kiện chăm sóc lí tưởng sẽ giúp giảm tỷ lệ trứng mỏng vỏ, hạn chế hao hụt do trứng nứt vỡ và tối ưu hiệu quả kinh tế của trại gà đẻ.
Giải pháp hỗ trợ cải thiện chất lượng vỏ trứng với Calcivite H
Trong giai đoạn tăng trưởng, đẻ trứng hoặc cho sữa, nhu cầu canxi và phospho của vật nuôi rất lớn. Nếu không được bổ sung đầy đủ, vật nuôi dễ gặp tình trạng khung xương yếu, chất lượng vỏ trứng giảm, giảm năng suất hoặc hạ canxi huyết.
CALCIVITE H là dung dịch uống bổ sung khoáng hữu cơ và vitamin từ INTERCORP (Ấn Độ), giúp:
- Hấp thu canxi hiệu quả: tỷ lệ Canxi, Phospho và Vitamin D3 tối ưu, hỗ trợ hấp thu khoáng hiệu quả
- Nâng cao chất lượng vỏ trứng
– Hạn chế vỏ mỏng, vỏ mềm, nứt vỡ.
– Duy trì tỷ lệ đẻ và chất lượng trứng, đặc biệt ở gà đẻ cao sản và gà lớn tuổi.
- Phát triển hệ xương chắc khỏe
– Hỗ trợ hình thành và duy trì hệ xương vững chắc.
– Giảm nguy cơ còi cọc, chân yếu ở gia cầm non
- Giảm stress, tăng sức sản xuất: vitamin A, E, Selenium cùng các thảo dược giúp tăng sức đề kháng, giảm stress, tăng tính hăng cho đực.
Cách dùng và liều lượng:
- Gia cầm: 1 ml/1 lít nước uống
- Đặc biệt trên gà đẻ, nên tăng tần suất bổ sung trong các giai đoạn bất lợi, và sau giai đoạn đẻ đỉnh.
Kết luận
Việc xây dựng khẩu phần phù hợp kết hợp với điều kiện chăm sóc lý tưởng, đồng thời áp dụng các giải pháp dinh dưỡng hợp lý, sẽ giúp giảm tỷ lệ trứng mỏng vỏ, hạn chế hao hụt do trứng nứt vỡ và tối ưu hiệu quả kinh tế của trại gà đẻ.
