Tình trạng E. coli trên gà kháng thuốc đang khiến việc điều trị bằng các kháng sinh quen thuộc ngày càng gặp nhiều khó khăn. Đáng chú ý, E. coli có thể sản xuất enzyme β-lactamase làm giảm hiệu quả điều trị của Amoxicillin. Vậy mức độ kháng thuốc hiện nay ra sao và cơ chế β-lactamase tác động đến Amoxicillin như thế nào? Hãy cùng GreenVet tìm hiểu trong bài viết dưới đây.
E. coli trên gà vốn dễ điều trị, nay lại trở nên khó
- coli là một trong những vi khuẩn thường gặp, liên quan đến nhiều bệnh trên gà như E. coli kéo màng, viêm túi lòng đỏ, viêm rốn ở gà con; hoặc kế phát với Mycoplasma gây nhiễm trùng huyết, kéo màng gan, bao tim tích nước – thường được gọi là bệnh E. coli kéo màng.
Nếu trước đây các bệnh do vi khuẩn E. coli tương đối dễ kiểm soát bằng kháng sinh, thì hiện nay việc điều trị đang gặp nhiều khó khăn hơn, hiệu quả kém hoặc không dứt điểm. Nguyên nhân chính dẫn đến thực trạng này là tình trạng kháng kháng sinh của vi khuẩn.
Thực trạng kháng kháng sinh ở E. coli trên gia cầm
Theo một phân tích tổng hợp, 76,96% chủng E. coli phân lập từ gia cầm có khả năng kháng ít nhất một loại kháng sinh. Đáng chú ý, 89,44% số chủng được ghi nhận là đa kháng (MDR). Những số liệu này cho thấy tình trạng kháng kháng sinh ở E. coli đang là một thách thức đáng lưu ý trong điều trị bệnh trên gia cầm.
Tỷ lệ E. coli kháng kháng sinh ghi nhận tại ĐBSCL
Tại Việt Nam, nghiên cứu trên gà tại Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) ghi nhận tỷ lệ kháng cao đối với nhiều kháng sinh.
Nghiên cứu của Nguyen et al. (2022) trên 237 chủng E. coli phân lập từ gà tại ĐBSCL ghi nhận:
- 77,2% kháng Oxytetracycline
- 75,9% kháng Doxycycline
- 68,8% kháng Amoxicillin
- 47,3% kháng Florfenicol
Những con số này cho thấy việc điều trị E. coli ngày càng khó kiểm soát bằng các kháng sinh thông thường. Thực trạng này đòi hỏi những hướng tiếp cận phù hợp hơn, đặc biệt là cần điều trị dựa trên kết quả kiểm tra kháng sinh đồ cho từng trại.
Amoxicillin là kháng sinh phổ biến nhưng tỷ lệ kháng thuốc đang gia tăng
Mức độ phổ biến của Amoxicillin trong điều trị E. coli
Amoxicillin là một kháng sinh β-lactam thuộc nhóm penicillin, được đưa vào sử dụng từ năm 1972, sau Ampicillin khoảng một thập kỷ.
Trong thực tế, Amoxicillin được sử dụng rộng rãi nhờ phổ tác dụng rộng, thuận tiện khi sử dụng, chi phí hợp lý và hiệu quả đối với nhiều tác nhân vi khuẩn.
Amoxicillin thường được lựa chọn để kiểm soát:
- E. coli, Salmonella gây viêm ruột, tiêu chảy, viêm rốn, viêm túi lòng đỏ, nhiễm trùng huyết.
- Haemophilus gây Coryza.
Tuy nhiên, sau hơn 50 năm được sử dụng, Amoxicillin đang phải đối mặt với áp lực chọn lọc cao, tạo điều kiện để vi khuẩn thích nghi và hình thành các cơ chế kháng thuốc.
Enzyme β-lactamase ảnh hưởng đến Amoxicillin như thế nào?
Đặc biệt với E. coli, vi khuẩn có khả năng sản xuất enzyme β-lactamase. Enzyme này có khả năng thủy phân vòng β-lactam – cấu trúc quan trọng giúp kháng sinh β-lactam hoạt động và phát huy tác dụng.
Đây là một trong những yếu tố lý giải vì sao Amoxicillin từng cho đáp ứng tốt trong điều trị các bệnh nhiễm khuẩn do E. coli, nhưng hiện nay hiệu quả điều trị không còn như trước.
Nghiên cứu trên E. coli phân lập từ gà tại khu vực ĐBSCL ghi nhận 68,8% chủng kháng Amoxicillin. Vì vậy, việc giảm đáp ứng điều trị không đồng nghĩa Amoxicillin là một kháng sinh “kém hiệu quả”. Amoxicillin trở thành lựa chọn quen thuộc của người chăn nuôi, đặc biệt trong những trường hợp chưa xác định rõ tác nhân gây bệnh hoặc bệnh có biểu hiện phức tạp. Việc sử dụng phổ biến và lặp đi lặp lại làm gia tăng nguy cơ xuất hiện ngày càng nhiều các chủng vi khuẩn kháng thuốc.
Kết luận
Kháng kháng sinh ở E. coli trên gà đang khiến việc điều trị trở nên phức tạp hơn. Trong đó, enzyme β-lactamase là một cơ chế quan trọng có thể làm giảm hoạt động của Amoxicillin. Việc hiểu đúng cơ chế kháng thuốc kết hợp với kết quả kháng sinh đồ của từng trại là cơ sở để lựa chọn đúng thuốc, đúng hướng điều trị.
Liên hệ GreenVet qua hotline 1800 6635 để được đội ngũ kỹ thuật tư vấn giải pháp phù hợp cho đàn vật nuôi.
>> Xem thêm:
CLAVET – Giải pháp trước thách thức kháng kháng sinh ở E. coli
